Dear Steps…

Dear Steps… - Steps Org


The first day Louis and I joined your team, I have to admit I was nervous and a bit scared. I had never experienced such intimacy working with drug users in their own environment. I had never seen people injecting heroin before. It was a strange feeling watching people come collect a needle from us, opening it up immediately and inject themselves a few meters away. But what I have come to learn is that this trust and intimacy of the way you work and relationships you have built with these people is what makes STEPS so unique.

Working closely with sex workers has been a valuable experience for me. In particular one woman, has taught me about life on the streets and the daily routine of being a sex worker. On my first day with Steps I met this woman who was known to STEPS previously, she had a severe skin infection on her hands. A complicated illness that seemed to be due to her weakened immune system and was likely caused by a sexually transmitted infection. Due to street embrace I was able to see her three times a week, progressively healing her hands, cleaning them and giving her antibiotics to treat the cause. This allowed us both to focus on a mutual goal but also gave me the opportunity to gain some insight of her life. As her hands healed, it became clear that her skin condition was a superficial manifestation of the real struggles she has to endure. Sleeping in a bed depended on her getting a client that day. The food she ate, cigarettes she smoked and drugs she was able to buy all depended on the number of clients she had; and as her hands healed the less frequently I would see her. It was a bitter-sweet feeling as I knew that when she was not sitting in her usual place, she was working or using drugs. To a certain extent I felt I was perpetuating the cycle of her misfortune, but I had to disregard my centered thoughts and realise I was giving her relief and treating her to the limit of my abilities. The difficulty with this kind of work is that there is a limit to what you can give someone. Despite saying she wanted to get off the streets I know that I alone would not be able to change her social situation, as much as I wanted to, but recognising this is crucial as we can only provide people with support and dignity, to enable them to access services that could help.

The emotions I felt working with STEPS ranged from frustration and sadness to happiness and gratification. For a few weeks we saw the same man, with a cage and pins around his legs from a previous surgery. His leg was infected and he needed emergency treatment. The first few times he did not want to go to the hospital as he was afraid of withdrawing if he were to be admitted for a few hours. So we cleaned his leg as best we could, despite his severe pain. After a few more times cleaning his wounds and a few days he agreed to go with us. When we arrived at hospital the doctors refused to treat him, as he was an IVDU and missed his previous outpatient appointment. I managed to convince them to see him the next day, and with great success his pins and cage were removed, we gave him antibiotics and I felt a change in his energy and seemed determined to focus on his health.

Dear Steps… - Steps Org

That week we tried to get him into a hostel so he could get off the streets and have access to services to enable him to get better. But he was refused a bed due to the fact he had crutches and was not ‘independent’. For a whole week and a half I didn’t see him. Yesterday I saw him for the first time and he did not seem as enthusiastic to see us. He had not finished his antibiotics and he was not able to speak to us very well, a friend of his said he had been using a lot recently. Despite this he did not have an open wound anymore and his pain seemed to be improving. However, it makes me frustrated that he was refused access to the hostel as I really felt he was determined to improve his health and as a result may be able to receive support to get off the streets. From this emotional experience I believe sorting out an open wound has changed his quality of life and his appreciation for us taking time to look after him was an incredible feeling. Working with drug users is challenging as their top priority is getting their next hit; health is the last thing on their mind and as a medic we need to acknowledge this and be patient with their progress. You can not change people and you can not force people to seek medical care, but what we can do is be available to help them when they do seek help and treat them with dignity and respect. Passing judgement on someone’s lifestyle will hinder your relationship with them and further push them away from seeking the services they need.

Wound cleaning is not complex, but what I have learnt is that simply taking the time to clean someone’s injury, gives them an opportunity to speak. Being able to listen to someone is a powerful skill and being able to simply listen and be empathetic is sometimes the best medicine. You are never going to change someone’s social situation in a 10 minute conversation. But what you can do is make them feel dignified, give them humanity and support for a brief moment. Because it may be the only time that day or week that someone has just been there to listen.

What STEPS has taught me, for my future career is that being a doctor is more than fixing a biological problem. It is about making people feel safe, heard and not alone. I hope that I will take this away and keep this as my goal for being a medical professional.

I also want to praise your style, professionalism and the safety of the way you work. Caring for eachother and keeping each other’s safety at the forefront of your minds has really stood out to me. It is a very rare and beautiful thing which you must be proud of, and thank you for extending this care to myself and Louis, and making us feel secure when we carry out our work. Thank you for the opportunity to work so closely with your team for the past 8 weeks. I have truly developed as a person and am looking forward to how this experience will shape my career.

Love from Issy.


Ας με συζητήσουμε με 4 ερωταπαντήσεις…

Ας με συζητήσουμε με 4 ερωταπαντήσεις… - Steps Org

1. Σκλήρυνση κατά πλάκας;

Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας (ΣΚΠ) ή Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ), (multiple sclerosis-MS) είναι μια χρόνια αυτοάνοση φλεγμονώδης απομυελινωτική νόσος άγνωστης αιτιολογίας που χαρακτηρίζεται από την εκφύλιση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) με συντριπτική πλειοψηφία των ατόμων που προσβάλλονται από την ΠΣ να είναι νέοι 20-40 ετών και η συχνότητα εμφάνισης της στις γυναίκες να είναι διπλάσια, σε σχέση με τους άνδρες (2/1), και ΄γώ μετρώ ήδη 15 έτη δύσκολα μαζί της που όμως με οδήγησαν στα εξής συμπεράσματα:

  • η νόσος χρησιμοποιείται σαν μία καλή δικαιολογία για όλα τα προβλήματα που παρουσιάζονται και αφορούν την αγάπη και το δεσμό αλλά κυρίως τον ρατσισμό που μπορεί να βιώσεις μόνο και στην αναγγελία της διάγνωσης και εκεί είναι που προσωπικά θεωρώ πως πρέπει να μάθει το άτομο να βρίσκει τρόπους διαχείρισης του άγχους και της θλίψης που αποφέρουν αυτές οι δυσάρεστες διαπροσωπικές καταστάσεις με εποικοδομητικές διεξόδους όσο δύσκολο και αναπάντεχο και αν κρίνεται αυτό.
  • απορία για το πόσο ανειλικρινείς μπορούμε να είμαστε ενδιαφερόμενοι μόνο για την εικόνα μας την τόσο ψεύτικα κακοφτιαγμένη όταν καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε μία παθολογική κατάσταση δική μας ή όχι.

2. Άτομο με ΣΚΠ δηλαδή εγώ… και ΝΑΙ μου υποσχέθηκα πως…

Δεν θα εγκαταλείψω τον ευατό μου και τα όνειρα μου για κάτι το οποίο δεν στάθηκε εμπόδιο να κρατηθώ στη ζωή. Είχα την δύναμη να κατευθύνω την συνείδηση μου και ότι αρνητικό προέκυψε να το εστιάσω στο ποιο δημιουργικό μου «έργο». Ευτυχώς που υπήρξαν πολλοί απ’τους «καλοθελητές» που σήμερα θα τους πω το πιο μεγάλο ευχαριστώ και αποτελούν τα θεμέλια επίτευξης των στόχων μου. Γι’αυτούς όλους λοιπόν άξιζε να παλέψω θετικά μόνο για’μένα και δεν με απογοήτευσα. Υπάρχει μία ειδική συνθήκη ζώντας με ΣΚΠ και όχι ανικανότητα έτσι όπως  τουλάχιστον εγώ αναγνωρίζω τη σημασία των λέξεων αυτών, που ουδείς νοήμων φαντάζομαι μπορεί να αρνηθεί ή να αντιπαρατεθεί. Μεγάλωσα όμως έτσι με αυτές τις ηθικές αρχές, σπουδαίες αξίες και εκεί στάθηκα τόσο τυχερή που δεν μπορώ να εκφράσω τις αρετές τους και την περηφάνια που έχω για την οικογένεια μου να αποτελούν όλα τα θετικά μου κίνητρα σε ότι πέτυχα και έχω ακόμη να πετύχω.


3. Τι είναι αυτό που μου δείχνει ο “δρόμος”;

Για ένα άτομο με αναπηρία που αντιμετωπίζει μία ειδική συνθήκη ο “δρόμος” είναι μία συνεχόμενη πάλη με εμπόδια γεμάτη από ρατσισμό και κοινωνική εκμετάλλευση. Όλοι βλέπουμε την αναπηρία με μόνο στόχο τελικά να την κατηγοριοποιήσουμε όπως μας έχουν μάθει ή όπως δυστυχώς η κοινωνία μας είναι ακόμη δομημένη καθώς η αναπηρία συνεχίζει να μεταφράζεται ως ανικανότητα.. Όταν λοιπόν το άτομο με αναπηρία -και  δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις, θυμηθείτε πρόσωπα που συναντήσατε τον τελευταίο μήνα- δεν είναι αυτόνομο και βρεθεί στη δεινή θέση της αστεγίας αλήθεια ποιος δίνει χείρα βοηθείας?κι όμως αυτό είναι ένα στοιχείο που μαζί με πραγματική καταννόηση, ουσιαστική αλληλουποστήριξη και συναντίληψη οδηγήσουν την κοινωνία στην αλλαγή που απαιτείται. Ας σταματήσουμε να κρίνουμε αυτό που μόνο βλέπουμε ως κάτι παρασιτικό γιατί η βοήθεια απ΄όποια πλευρά και αν ζητάται είναι απόδειξη δύναμης και όχι αδυναμίας…και έχει μάθει να “στριφογυρνάει”…


4. Τι είναι αυτό που μου “λείπει”;

Η ερώτηση εφιάλτης για ‘μένα και δεν σας κρύβω πως με υπέρμετρο πανικό αναζήτησα την απάντηση αυτής της ερώτησης…

Έτσι λοιπόν σας απαντώ πως δεν επιθυμώ άλλη διασταύρωση μου με ανθρώπους που θα μπορώ να χαρακτηρίσω διάφανους, αόρατους απαρατήρητους… Θέλω να κρατήσω και στις δύσκολες μου στιγμές την χαρά του να ζεις, την αγάπη μου όχι μόνο προς τον εαυτό μου, τα ενδιαφέροντα και την παιδικότητα μου που οι άλλοι αποκαλούν αγαθοσύνη και κάπου εκεί να βρω ανθρώπους που νιώθουν το ΜΑΖΙ που επιθυμούν και αγωνίζονται για το ΕΜΕΙΣ αυτό είναι που μου λείπει και ίσως συμφωνήσετε πως οι δύο αυτές λέξεις χάθηκαν από την Ελλάδα μας, την κοινωνία μας,  κάπου εκεί ανάμεσα στην εναλλακτική ναρκισσιστική μετάβαση βαπτίσματος όλων μας σε πρωταγωνιστικούς φελλούς εκκωφαντικής μετριότητας με ένα freddo ανά χείρας…

Δεν μου “λείπει” κάτι ψάχνω όμως ακόμη τα σωστά ΒΗΜΑΤΑ για να μεταφέρω το προσωπικό μου μήνυμα καταθέτοντας την ψυχή μου σε κάθε λεπτό μαζί με άλλους και με την όποια σχέση να μας συνδέει και αυτό συνοψίζεται στο εξής: “χρειάζεται παραδοχή, να παραδεχτείς ότι έχεις πρόβλημα -έχεις μία νέα κατάσταση άγνωστη- διότι κανείς δεν μπορεί να σε βοηθήσει, αν δεν το θέλεις εσύ ο ίδιος. Έτσι μόνο θα κάνεις την ζωή την οποία ονειρεύτηκες διατηρώντας τον εαυτό σου, οι άλλοι απλά θα σου δείξουν τον δρόμο, τον οποίο όμως ο ίδιος θα πρέπει να διαβείς”.

της Βασιλικής Γαροπούλου


Ίδια τα μάτια τους, δρόμοι…

Ίδια τα μάτια τους, δρόμοi... - Steps Org

Καθόταν εκεί σε μια γωνιά, όπως όλοι κι όλες που νιώθουν πως δεν χωράνε στο κάδρο της ζωής, της κοινωνίας, αυτού που πιστεύουν πως με τιμή ζούμε οι υπόλοιποι, οι “εμείς”, οι “καθωσπρέπει”. Καθόταν εκεί στη γωνία, με το βλέμμα του γυρισμένο προς τον τοίχο πίσω του που τον βάσταζε σαν να ήταν το μόνο στέρεο στη ζωή αυτή που τον συγκρατεί όρθιο στον κόσμο μας. Και κοιτούσε τον τοίχο, τον χάιδευε και τον κοιτούσε. Σαν να ήταν άλλος καθρέφτης που θα αποφαινόταν πως μπροστά του έχει τον πιο όμορφο όπως μας έμαθαν κι ίσως τον έμαθαν και τα παραμύθια. Κι ο τοίχος τον έγδερνε… Μιλούσε στον τοίχο. Μάλλον όχι, να σου πω καλύτερα πως του κελαηδούσε. Πράγματι αυτό έκανε. Σαν να έψαχνε το σπίτι του, τη “φωλιά” του, το κλαδί του. Κουρελής, άπλυτος, με μακρύ μαλλί πιασμένο κότσο πίσω και κρυμμένα στο καπέλο που κάποιος του είχε χαρίσει, κάπου το βρήκε. Κάπου χαμένος, κάπου πάλι να βρήκε τον εαυτό του. Σε έναν δικό του χωροχρόνο. Τον πλησίασα και του μίλησα.

“Γειά σου, με λένε Γιώργο. Μπορώ να σε βοηθήσω; Θες κάτι να φας;”

Με κοίταξε βαθιά στα μάτια. Χριστέ μου, τι βλέμμα βαθύ κουβαλούν οι άνθρωποι του δρόμου. Ίδια τα μάτια τους, δρόμοι. Λες και έχουν καταπιεί τους ατελείωτους δρόμους που περιδιαβαινουν. Λες και έχουν ρουφήξει όλο το σκοτάδι που ζουν. Με κοίταξε, μου χαμογέλασε και ψιθύρισε κάτι που πιστεύω πως όλα τα πουλιά της γης αν το ακούσουν, θα έχουν χάσει τη λαλιά τους. Μαζί κι οι άνθρωποι…

“Ας πούμε πως κι εμένα με λένε Γιώργο. Για σήμερα. Ξέρεις τι θα ήθελα; Να φάω ένα πιάτο ζεστό. Οτιδήποτε. Μπορείς;”

Πράγματι, μπορώ; Μπορούμε; Να προσφέρουμε αυτό το πιάτο το ζεστό; Μας έμεινε άραγε ζέστη να συνάξουμε να χτίζουμε τη ζέστη στις καρδιές τους; Θεέ μου, πόση ψύχρα μας φυλάς ακόμη; Πόσους χειμώνες να στοιβάξουμε στα σώματα μας;

Του κούνησα το κεφάλι συγκαταβατικά. Πήγα και του πήρα μια σούπα ζεστή, καυτή. Να τον ζεστάνει ίσα με τον κάθε παγωμένο κρύσταλλο που του κληροδοτήσαμε. Εμείς οι “εμείς”. Του την έδωσα χαϊδεύοντας τα χέρια του. Άγρια. Σαν φλοιός ξερός δέντρου. Ίσως να έχει γδαρθεί χρόνια τώρα προσπαθώντας να ισορροπήσει σε κλαδιά… Είθε να βρει τη δική του γωνιά και να την φτιάξει σε ένα κέντρο. Στο κέντρο μας. Στις καρδιές μας.

του Τανασκίδη Αλέξανδρου

«Να προσέχετε, να μας προσέχετε»

«Να προσέχετε, να μας προσέχετε» - Steps Org

«Μπορώ να έχω λίγο ακόμα γάλα; Ξέρετε είμαι έγκυος και το χρειάζομαι».

Έχουν περάσει μόλις δύο και κάτι χρόνια, ήταν ένα Μαγιάτικο βράδυ στο πεδίον του Άρεως. Εκείνη μια νεαρή γυναίκα με φανερά τα σημάδια της εξάντλησης, τα σημάδια που αφήνει η καθημερινή μάχη της επιβίωσης. Εμείς στην «συνηθισμένη» βάρδια του δικού μας Street Embrace (1). Την κοίταξα, της έδωσα ένα μπουκάλι γάλα και της ζήτησα να πάμε στην άκρη για να μιλήσουμε.

«Είσαι καλά»; Την ρώτησα

«Ναι καλά είμαι», απάντησε

«Μένεις έξω»;

«Σε μια καβάντζα με τον φίλο μου αλλά τις τελευταίες μέρες είμαι μόνη γιατί τον συνέλαβε η αστυνομία, κάτι παλιά, ξέρεις»… «Θα γυρίσει όμως, δεν θα με αφήσει μόνη. Μου το υποσχέθηκε»…

«Μόνη σου στην καβάντζα είναι ασφαλές»;

«Δεν έχω που αλλού να πάω»

«Έχεις πάει σε γιατρό για την εγκυμοσύνη»;

«Όχι αυτές τις μέρες θα πάω, συγχώραμε μα πρέπει να φύγω για να προλάβω τα μέσα γιατί… πως θα γυρίσω»;

«Εντάξει, αν χρειαστείς κάτι μπορείς να μας βρεις εδώ, ίδια μέρα και ώρα. Να φροντίζεις τον εαυτό σου. Καλό ξημέρωμα να έχεις»

Με κοιτάζει κατάματα και την ακούω να μου λέει

«Σε ευχαριστώ πολύ για το νοιάξιμο. Γεια σου»

Γυρίζει και το βλέμμα μου την ακολουθεί μέχρι που έστριψε σε κάποια γωνία. Έμεινα εκεί ακουμπισμένος στο STOP του δρόμου, στο STOP της στιγμής. «Σε ευχαριστώ πολύ για το νοιάξιμο». Αυτό έμεινε από εκείνο το βράδυ. Μια φράση πυξίδα, μια φράση μάθημα για όλους εμάς τους «κανονικούς» ανθρώπους από μια «μη κανονική» νέα γυναίκα, που επειδή δεν την καταλάβαμε την σπρώξαμε στο περιθώριο.

Εμπνευσμένοι από τις αρχές του οργανισμού Dynamo International (Street Workers Network) και την εμπειρία που αποκτήθηκε στις 5.500 και πλέον ώρες συνεχούς παρουσίας δίπλα στους συνανθρώπους μας, προχωράμε ένα βήμα παρακάτω. Το Street Embrace απευθύνεται σε κάθε άνθρωπο που βρίσκεται σε κατάσταση δρόμου και επιχειρεί με τη δική του συναίνεση και συμμετοχή, την ολιστική αντιμετώπιση του Κοινωνικού αποκλεισμού μέσα από ένα σύνολο ενεργειών όπως: Η άμεση παρατήρηση – έρευνα (Direct observation). Η ατομική προσσέγγιση (Direct approach). Οι άμεσες ενέργειες (Direct actions). Η ομαδική δράση (Group action).

Τάσσος Σμετόπουλος/ Streeter, Founder & Coordinator at Steps


“Μετά τη βάρδια τι;”, με ρωτάνε καμιά φορά…

“Μετά τη βάρδια τι;”, με ρωτάνε καμιά φορά - Steps Org

«Μετά τη βάρδια… τι;», με ρωτάνε καμιά φορά.

«Ξέρω κι εγώ…» μου έρχεται αυθόρμητα να τους απαντήσω. Γιατί η απόλυτη αλήθεια είναι ότι δεν έχω κάποια συγκεκριμένη απάντηση.

Μετά τη βάρδια, διάφορα. Άλλες φορές υπερισχύει η χαρά, άλλες η κούραση, άλλες η συγκίνηση και κάποιες άλλες – υπέροχες, ομολογώ- φορές, ένα αίσθημα πληρότητας.

Κάποιες φορές εμφανίζεται και μια απογοήτευση, σαν απρόσκλητη καλεσμένη. Για το λίγο που μπορείς σε σχέση με το πολύ που θα ήθελες. Γι’ αυτά που δεν αλλάζουν εύκολα, που δε μετακινούνται. Για όσα ήλπιζες στην αρχή, για όσα ονειρευόσουν όταν ακόμα δεν ήξερες τι υπάρχει εκεί έξω.

«Εγώ θα ήθελα κάτι ριζικό. Έναν χώρο να τους στεγάσω όλους, να μην τους λείπει τίποτα από τα βασικά, να έχουν το φαγητό τους, τον καφέ τους, το μπάνιο τους…» μου είπε μια αγαπημένη φίλη. Ξέρεις, κι εγώ θα ήθελα. Όλα αυτά κι ακόμα περισσότερα: συστηματική ψυχολογική υποστήριξη, επιμόρφωση, επαγγελματική αποκατάσταση, επανασύνδεση με την οικογένεια, ευκαιρίες να τα δουν όλα αλλιώς, όλα από την αρχή.

Θα ήθελα, ναι. Για καθέναν από τους ανθρώπους που έχω γνωρίσει, που έχω κοιτάξει στα μάτια, που έχω νοιαστεί. Γι’ αυτούς που ξέρω και γι’ αυτούς που δεν έχω γνωρίσει ακόμα. Και γι’ αυτούς που δεν θα γνωρίσω ποτέ.

Και αν υπάρχει ένα κοινό στοιχείο μετά από κάθε μου «επίσκεψη» στους δρόμους, ίσως να είναι αυτό το «θέλω» που βγαίνει από μέσα μου. Και το οποίο, σε τελική ανάλυση, είναι εγωιστικό και λίγη σημασία έχει. Αυτό που μετράει είναι το δικό τους «θέλω».

Άμα καταφέρεις να διαβάσεις την ψυχή ενός ανθρώπου και να μάθεις αυτό που πραγματικά θέλει, τότε σου βγάζω το καπέλο. Δεν εκτιμώνται τέτοιες αξίες, δεν μπαίνουν στη ζυγαριά.

Τώρα αρχίζω να συνειδητοποιώ γιατί δυσκολεύομαι ν’ απαντήσω σε όσους με ρωτάνε πώς νιώθω και τι σκέφτομαι μετά από μια βάρδια.

Χάος στο μυαλό μου. Αναρχία. Ιδέες, πιθανές λύσεις, προβληματισμοί, αμφιβολίες, επιθυμίες, πανηγύρι γίνεται εκεί μέσα…

Θα επιχειρήσω να συντάξω μια απάντηση και παρακαλώ, συγχωρέστε με αν δεν καταφέρετε να βγάλετε άκρη:

«Μετά τη βάρδια, λίγο απ’ όλα. Καμιά δεν είναι ίδια με την άλλη. Κάθε φορά είναι μοναδική. Πολλές φορές αναμετριέμαι μ’ εμένα. Ποτέ δεν ξέρω ποιο συναίσθημα θα επικρατήσει. Δεν θα είχε και νόημα άλλωστε.

Πάντως, μετά από κάθε βάρδια νιώθω. Μπορεί και να είναι αρκετό αυτό. Τουλάχιστον, είναι σίγουρο. Νιώθω.»


Της Ζωής Ναούμ/ Εκπαιδευτικός – Streeter


Εμπειρίες εθελοντών από το One Stop: «Είναι σαν μια ολόκληρη οικογένεια»

Εμπειρίες εθελοντών από το One Stop: «Είναι σαν μια ολόκληρη οικογένεια» - Steps Org

Αυτό ήταν το συμπέρασμα της Gitte, του Andy, της Mette και της Emilie για τους ανθρώπους  που «εξυπηρετούνται» στο «One Stop».

Οι τέσσερις τους αποτελούν μεταπτυχιακούς φοιτητές στο τμήμα Διεθνών Σχέσεων και Ανάπτυξης στο Πανεπιστήμιο Aaborg στην Κοπεγχάνη.

Έχουν έρθει στην Αθήνα για να διευρευνήσουν πώς επηρεάζεται το περιβάλλον της από τους  πρόσφυγες και τις αυτοοργανωμένες δομές και ΜΚΟ που τους παρέχουν υπηρεσίες.  Έτσι ήρθαν σε επαφή με το «STEPS».

«Έχουμε καταλάβει ότι αυτές οι δομές κάνουν σε ένα βαθμό το έργο που δεν κάνει η κυβέρνηση. Ωστόσο αναρωτιόμαστε πόσο μακροπρόθεσμη μπορεί να είναι αυτή η λύση σε σχέση με αυτό που συμβαίνει, τη στιγμή που αυτές δεν λαμβάνουν αρκετή χρηματοδότηση» μου λέει η Μέτε.

Τους ρωτάω τι είναι αυτό που τους «έμεινε» από την παρατήρηση της ομάδας για μια εβδομάδα, στη δράση του «One Stop».

«To ότι δεν διαφοροποιείτε τους ανθρώπους. Όλοι είναι ίσοι εδώ κι αυτό μπορείς να το νιώσεις. Οι άνθρωποι που έρχονται εδώ είναι πολύ χαρούμενοι μαζί. Είναι σαν μια ολόκληρη οικογένεια», μου απαντά ο Άντυ.

Ενώ η Γκίτε μου λέει ότι : «αισθάνθηκαν ευπρόσδεκτοι από την πρώτη στιγμή και έχουν την αίσθηση ότι και ο χρήστης αυτού του χώρου αισθάνεται ευπρόσδεκτος. Είναι ένα πραγματικά φιλόξενο περιβάλλον. Οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ένα διάλειμμα από την καθημερινή τους ζωή στο δρόμο».

«Μας αρέσει το ότι δεν κάνετε τους ανθρώπους να στέκονται στη σειρά για να πάρουν καφέ αλλά και το ότι τους σερβίρετε είναι κάτι που δημιουργηθεί μια ήρεμη ατμόσφαιρα.  Θυμάμαι ότι την πρώτη μέρα που ήρθαμε νιώσαμε ότι ήταν πολύ χαοτικό, όταν όλοι ήταν όρθιοι και ούρλιαζαν για να πάρουν καφέ. Χρειάστηκε κάποιος χρόνος αλλά μετά από λίγο οι άνθρωποι κάθισαν και επικράτησε μια ήρεμη και όμορφη ατμόσφαιρα».

Έγινε ένα μικρό βήμα που όμως έκανε τη διαφορά στο τρόπο και το χρόνο που εξυπηρετούνται οι άνθρωποι.

Τι σημαίνει άλλωστε «STEPS»; Βήματα αλληλεγγύης από ανθρώπους, που ίσως φέρουν μερικά χαμόγελα σε ανθρώπους.


Gitte Κrag Nissen: Έχει πτυχίο Κοινωνικής Εργασίας. Εργάζεται με πρόσφυγες στο δήμο της Κοπεγχάγης.
Andy Ghalichi: Έχει πτυχίο στις διεθνείς σπουδές.
Mette Ηansson: Έχει πτυχίο Αραβικών και Ισλαμικών Σπουδών. Εργάζεται με πρόσφυγες σε κέντρο ασύλου.
Emilie Skensved: Έχει πτυχίο στην Ανθρωπολογία.


Συνέντευξη: Ναταλία Σέλντον, απόδοση: Μαρία Νησωτάκη


Abdalla, μακάρι στην πατρίδα σου να βρεις ότι δεν κατάφερες να βρεις εδώ

Abdalla, μακάρι στην πατρίδα σου να βρεις ότι δεν κατάφερες να βρεις εδώ - Steps Org

Τον Abdalla τον γνωρίσαμε στην οδό Αθηνάς. Κοιμόταν δίπλα σε ένα καρτοτηλέφωνο, συνήθως σκεπασμένος μέχρι το κεφάλι – ειδικά τις μέρες του τσουχτερού κρύου -. Μόνο το χέρι του έβγαζε από την κουβέρτα, για να μπορεί να κρατάει το ποτηράκι του.

Μιλούσε λίγο και κουβαλούσε μια μόνιμη θλίψη, ακόμα και όταν μας χαμογελούσε. Πάνω από 3 χρόνια στην Ελλάδα προσπαθούσε να βρει μια άκρη. Να κάνει μια καινούρια αρχή. Είχε έρθει από την Τυνησία πιστεύοντας ότι εδώ μπορεί να τον περίμενε μια καλύτερη τύχη…

Συνήθως δε μας ζητούσε τίποτα, μόνο έπαιρνε αυτά που του προσφέραμε και μας ευχαριστούσε. Καμιά φορά μόνο, ήθελε τσάι. Ζεστό μαύρο τσάι.

Τον θυμάμαι να μας παραπονιέται για έντονο πόνο στα δόντια του κι εμείς να του εξηγούμε πού μπορεί ν’ απευθυνθεί, για να τον δει κάποιος οδοντίατρος δωρεάν. Τον θυμάμαι να μας λέει ότι δεν μπορεί να φάει κι εμείς να σκεφτόμαστε από πριν τι μαλακή τροφή μπορούμε να του πάμε, για να μη μείνει νηστικός. Τον θυμάμαι ν’ αρρωσταίνει και να του πηγαίνουμε φάρμακα και μετά να χαιρόμαστε που κατάφερε να γίνει καλά, παρά τις δύσκολες συνθήκες.

Κυρίως, όμως, θυμάμαι τη μέρα που μας ανακοίνωσε ότι γυρίζει πίσω στη χώρα του, την Τυνησία. Με χαρά μικρού παιδιού έβγαζε τα χαρτιά που του είχαν δώσει από το πρόγραμμα εθελοντικής επιστροφής και επανένταξης και μας εξηγούσε ότι σ’ έναν μήνα θα επέστρεφε στην πατρίδα του. Μ’ ένα αεροπορικό εισιτήριο και 500 ευρώ θα προσπαθούσε να ξαναχτίσει τη ζωή του.

Χαμογελούσε εκείνο το απόγευμα. Φωτιζόταν το πρόσωπό του και φωτιζόμασταν κι εμείς μαζί του. Χαιρόμασταν με τη χαρά του, του λέγαμε «μπράβο» και «συγχαρητήρια» και ακούγαμε με προσοχή κάθε λεπτομέρεια που ήθελε να μοιραστεί μαζί μας.

Μετρούσε μέρες ο Abdalla. Κάθε φορά που τον συναντούσαμε ήταν όλο και πιο ζωηρός, όλο και πιο ενθουσιώδης. Του είχε χαριστεί το πιο πολύτιμο δώρο: η ελπίδα.

Την τελευταία φορά που τον συναντήσαμε δεν κρατιόταν πια από τη χαρά του. «Πώς νιώθεις που σε δύο μέρες φεύγεις;», τον ρωτάγαμε. «Και μια ώρα ακόμα στον δρόμο είναι πολλή ώρα…» μας απαντούσε.

Του ζητήσαμε να βγάλουμε μια φωτογραφία, για να τον θυμόμαστε και τον αποχαιρετήσαμε με τις πιο ζεστές ευχές μας.

Abdalla, μακάρι στην πατρίδα σου να βρεις όλα αυτά που δεν κατάφερες να βρεις στη δική μας.

Καλή τύχη, φίλε μας.

Θα μας λείψεις.


της Ζωής Ναούμ – Εκπαιδευτικός/ Streeter


Άνθρωποι δύο κόσμων

Άνθρωποι δύο κόσμων - Steps Org

Σ’ έναν κόσμο που πολλοί πιστεύουν ότι όποιος κάνει το καλό είναι καλός, είναι δύσκολο να επηρεάσεις συνειδήσεις. Είναι δύσκολο να εξηγήσεις ότι όχι, όποιος κάνει κάτι χρήσιμο, ωφέλιμο και σημαντικό, δεν μπορεί να «αγιοποιείται». Δεν είναι οι πράξεις μόνο που αξίζουν την προσοχή μας, είναι και οι λόγοι που οδηγούν σε αυτές.

Δεν είναι έννοιες συνώνυμες η φιλανθρωπία και η αλληλεγγύη. Δεν προσεγγίζει καν η μία την άλλη. Είναι δυο έννοιες αντίθετες, που το «φαίνεσθαι» των πραγμάτων της έκανε να μοιάζουν.

Η φιλανθρωπία ανέκαθεν λειτουργούσε – και εξακολουθεί, φυσικά, να λειτουργεί – βασιζόμενη σε μία αντίθεση: του δυνατού και του αδύναμου. «Οι ισχυροί, ευαισθητοποιημένοι απέναντι στα προβλήματα των ανίσχυρων, τους προσφέρουν μια χείρα βοηθείας» θα μπορούσε να είναι ο τίτλος τιμής τους.

Φιλάνθρωπος είσαι όταν δίνεις ένα ψίχουλο από το καρβέλι σου και ταυτόχρονα κλείνεις το μάτι στον Θεό, μην τυχόν και σε ξεχάσει και βάλει άλλον στην κρατημένη θέση σου στη βασιλεία των ουρανών. Όταν δίνεις, όχι για ν’ αλλάξεις κάτι αλλά για να παγιοποιήσεις μία κατάσταση. Για ν’ αναπαράγεις το σχήμα της κοινωνικής ανισότητας που κρατάει τη μία πλευρά στη θέση του έχοντος και την άλλη στη θέση του μη έχοντος. Όταν θεωρείς το ενδεχόμενο οποιασδήποτε κοινωνικής αλλαγής επικίνδυνο.

Στον κόσμο της φιλανθρωπίας, ο κοινωνικά δυνατός «στρατολογεί» εθελοντές για έναν σκοπό φαινομενικά ευγενή και σπουδαίο κι επί της ουσίας αποσκοπεί σε ίδιον όφελος. Στο δικό του κέρδος.

Από την άλλη πλευρά, τώρα, έχουμε τον κόσμο της αλληλεγγύης. Σ’ αυτόν θα συναντήσεις κάτι «τρελούς και ονειροπόλους» που πιστεύουν στην ισοτιμία των σχέσεων. Που βιώνουν τον εαυτό τους στην ίδια θέση με τον άλλο. Έναν κόσμο στον οποίο στέκονται όσοι έχουν να μοιραστούν κάτι. Όσοι προσπαθούν να επαναπροσδιορίσουν τις έννοιες, για να τους δώσουν την πραγματική τους οντότητα. Όσοι πιστεύουν ότι μόνο με τη συμμετοχή και την ενεργοποίηση βρίσκονται λύσεις.

Οι αλληλέγγυοι την επιθυμούν την κοινωνική αλλαγή. Την επιδιώκουν. Δε φοβούνται μη χάσουν τα «κεκτημένα». Καθοδηγούνται από ιδέες, όχι από συμφέροντα.

Οι αλληλέγγυοι κοιτάζουν τους φιλάνθρωπους που τσαλαβουτάνε μέσα στις έννοιες της κοινωνικής ισότητας, δικαιοσύνης, αλλαγής κ.α., για να ρίξουν το μελάνι τους και να θολώσουν τα νερά και χαμογελάνε πικρά. Εκείνοι δεν έχουν ανάγκη το χειροκρότημα, ούτε το κοινό, γιατί δεν ερμηνεύουν κάποιο ρόλο. Είναι αυτοί που είναι.

Υπάρχουν δύο κόσμοι. Είναι ατομική ευθύνη του καθενός η επιλογή σε ποιον θα ανήκει.

Άνθρωποι δύο κόσμων - Steps Org

Όποιος προβάλλει τον εαυτό του στη θέση του ισχυρού, μάλλον θα επιλέξει τον πρώτο.

Όποιος είναι συνειδητοποιημένος και έτοιμος να βάλει το δικό του κομμάτι, ώστε να συνεισφέρει όπως μπορεί στο όραμα για έναν καλύτερο κόσμο, ας έρθει να μας γνωρίσει. Τον περιμένουμε.


Κείμενο: Τάσσος Σμετόπουλος/Streeter

Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Ναούμ


Εμπειρίες εθελοντών από το One Stop: “Δεν ξέρεις τους φτωχούς μέχρι να μάθεις τα ονόματά τους”

Εμπειρίες εθελοντών από το One Stop: “Δεν ξέρεις τους φτωχούς μέχρι να μάθεις τα ονόματά τους” - Steps Org

Ακολουθεί συνέντευξη με την Μόϊρα και τον Μάλκ, ένα ζευγάρι από την Αγγλία, οι οποίοι βρίσκονταν στη χώρα μας, μαζί με την κόρη τους. Ευαισθητοποιημένοι από τις προσφυγικές ροές στην Ελλάδα και το γενικότερο κλίμα που επικρατεί στη χώρα αποφάσισαν να συμμετάσχουν στο One Stop. Παρακάτω μπορείτε να διαβάσετε τις εντυπώσεις που τους άφησε η δράση αυτή.


N: Λοιπόν, σερβίρετε φαγητό όπως εμείς ή κάνετε και άλλες δράσεις;

Μόϊρα: Ναι, βοηθάμε με το ημερήσιο κέντρο το οποίο παρέχει ζεστά γεύματα καθημερινά το μεσημέρι, από Δευτέρα εώς Παρασκευή. Είναι επίσης και  νυχτερινή στέγη, αλλά μόνο όταν κάνει πολύ κρύο.

Μάλκ: Είμαστε πολύ τυχεροί διότι εχουμε απόθεμα φαγητού. Σην πραγματικότητα, έχουμε περισσότερο φαγητό από όσο μπορουμε να χρησμοποιήσουμε. Κατά καιρούς, καλούμε τους πελάτες να πάρουν φαγητό μαζί τους.

Μόϊρα: Αλλά, δεν έχουμε τα νούμερα που έχετε εδώ, μιλάμε για πολύ μικρότερα νούμερα, το οποίο σημαίνει ότι τρέφουμε περίπου 20 άτομα για μεσημεριανό, γιατί είμαστε από μια μικρότερη πόλη.

Ν: Δεν έχετε λοιπόν τόσους πολλούς άστεγους εκεί;

Μάλκ: Όχι τόσους πολλούς άστεγους, αλλά έχουμε μειονεκτούντα άτομα και άτομα   που είναι περιθωριοποιημένα και έρχονται καθημερινά στο κέντρο για φαγητό , ρουχισμό και άλλα.

Ν:Λοιπόν, παρέχετε φαγητό, ρούχα και..

Μάλκ: Πλύσιμο ρούχων και εκπαίδευση και ψάχνουμε επίσης και για εργασία.Δεν έχουμε  καταλύματα, αλλά βοηθούμε τους ανθρώπους να βρουν στέγη.

N: Έχετε παρατηρήσει μείωση στον αριθμό των ανθρώπων που έρχονται σε εσάς;

Μάλκ και Μόϊρα:  Όχι, αύξηση.

Μάλκ: Έχουμε μια αρκετά μεγάλη κουζίνα για να μαγειρεύουμε και έναν μόνιμο μάγειρα. Ο μάγειρας φτιάχνει φαγητό για όλους, αλλά επίσης εκπαιδεύει κάποιους από τους πελάτες για  να εργαστούν  στην κουζίνα, έτσι αποκτούν προσόντα και μπορούν να δουλέψουν στην κουζίνα ενός εστιατορίου.

N: Ταξιδεύετε συνήθως για εθελοντικούς λόγους;

Μόϊρα: Είναι κάτι το οποίο μόλις ξεκινήσαμε να το κάνουμε φέτος μέσω της κόρης μας. Εκείνη και μια ομάδα φίλων της που ανταποκρίθηκαν στη Συριακή κρίση, λυπήθηκαν πολύ βλέποντας όλους αυτούς  τους ανθρώπους να έρχονται στην Ευρώπη και να περνούν τόσο δύσκολα,  έτσι ξεκίνησαν να ταξιδέψουν στην Αθήνα μόνο για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες, και αποφασίσαμε να συμμετέχουμε κι εμείς.

Μάλκ: Δίνουμε χρήματα σε φιλανθρωπίες για τους πρόσφυγες τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά αποφασίσαμε ότι θα ερχόμασταν για να κάνουμε κάτι στην πρώτη γραμμή.

Μόϊρα: Θέλαμε να συναντήσουμε τους πραγματικούς ανθρώπους, αντί για τα στατιστικά στοιχεία, θέλεις να συναντήσεις τους ανθρώπους και να κατανοήσεις περισσότερα για την ατομική  τους ιστορία.

Μάλκ: Θυμάμαι κάποτε ότι διάβασα “Δεν ξέρεις τους φτωχούς μέχρι να μάθεις τα ονόματά τους” και πιστεύω ότι είναι αλήθεια για τους φτωχούς και τους πρόσφυγες, δεν καταλαβαίνεις την κατάστασή τους μέχρι να γνωρίσεις κάποιον με το όνομά του κι έπειτα ξεκινάς να καταλαβαίνεις. Είναι καλό να δίνεις χρήματα, αλλά εάν μπορούσες να κάνεις περισσότερα και να εργάζεσαι πρόσωπο με πρόσωπο, είναι ακόμα καλύτερο.

Ν: Τελικές σκέψεις και συναισθήματα σχετικά με τον ερχομό σας εδώ και βλέποντας πως εργαζόμαστε;

Μάλκ: Είναι υπέροχο να βλέπουμε τόσο πολλούς ανθρώπους να εργάζονται μαζί, διαφορετικών ηλικιών, είστε μια κοινότητα, οπου όλοι εργάζονται μαζί και η ατμόσφαιρα είναι υπέροχη. Λατρεύω την ατμόσφαιρα, το γεγονός ότι είναι τόσο κεντρικά στην Αθήνα, τόσο ορατό από όλους, πρέπει να είναι ευρέως γνωστό φαντάζομαι, μέσα στο κέντρο. Είναι φανταστικός ο τρόπος  με τον οποίο εμφανίζεται το φαγητό, είναι όμορφο, φανταστικό.

Μάλκ: Ανυπομονούμε να επιστρέψουμε και να δουλέψουμε ξανά μαζί σας.

Μόϊρα:  Θα σας επισκεφτούμε ξανά, θα μας άρεσε. Και προφανώς θα επιστρέψουμε και θα πούμε στο  κατάλυμα αστέγων με το οποίο συνεργαζόμαστε στην Αγγλία τι κάνετε εδώ, διότι μάθαμε πολλά.

Ν: Ευχαριστούμε πολύ!


Συνέντευξη: Ναταλία Σέλντον


Το “μικρόβιο” του εθελοντισμού

Το “μικρόβιο” του εθελοντισμού - Steps Org

Γυρίζοντας το χρόνο πίσω στο 2012, θυμάμαι τον εαυτό μου για πρώτη φορά να σκέφτομαι πως θα ήθελα να προσφέρω τη βοήθεια μου σε συνάνθρωπους μας που ζουν στο δρόμο. Τότε βέβαια,  δε θα σας πω ψέματα, ήμουν από τους ανθρώπους του «καναπέ», της άνεσης του σπιτιού, του «ποιος να τρέχει τώρα, τι μπορώ να κάνω εγώ που δεν έχω γνώσεις…» και λοιπών τέτοιων δικαιολογιών. Από τη μια μου περνούσε η σκέψη πως θα ήθελα να βοηθήσω και από την άλλη, είχα την εύκολη δικαιολογία της έλλειψης χρόνου και χρημάτων,  που έμπαιναν εμπόδιο στο να συνεισφέρω κάπου συστηματικά.

Ήταν παραμονές Χριστουγέννων του 2015 όταν βρέθηκε μπροστά μου ένα άρθρο, το όποιο αναφερόταν στους άστεγους της Αθήνας. Έλεγε για μια οργάνωση η οποία βοηθούσε αυτούς τους ανθρώπους και ζητούσε εθελοντές. Δεν είχα πλέον δικαιολογία. Έφτανε αυτό,  για να γίνει το «κλικ» μέσα μου και να αποφασίσω να έρθω σε επαφή μαζί τους.

Στην αρχή, μου είπαν πώς αυτό που ουσιαστικά κάνουν είναι προσέγγιση-γνωστή ως κοινωνική εργασία στο δρόμο ή Social Street Work- σε κοινωνικά αποκλεισμένους συνανθρώπους μας. Αυτό που μου περιέγραψαν βέβαια δεν ήταν  όπως το είχα στο μυαλό μου. «Προσέγγιση», σκέφτηκα, «τι είναι αυτά που μου λένε; Τι να την κάνει την προσέγγιση ο άστεγος αν το μόνο που του προσφέρεις είναι ένα «γεια σου, πως είσαι;». Το θέμα είναι να του δώσεις φαγητό, να μπορέσεις να τον στεγάσεις, όχι απλά να μάθεις πράγματα για εκείνον και να δίνεις το παρόν με ένα «τι κάνεις, είμαι εδώ για σένα».  Δε θα σας κρύψω ότι απογοητεύτηκα λίγο. Παρόλα αυτά είπα να δώσω την ευκαιρία και να μάθω περισσότερα πράγματα μέσα από αυτό. Τα παλαιότερα μέλη της οργάνωσης μου έλεγαν πως άπαξ και κάνεις την πρώτη προσέγγιση «κολλάς το μικρόβιο». Έτσι, μετά από δύο σεμινάρια, βγήκαμε στο δρόμο και αυτό ήταν! Το «μικρόβιο του εθελοντισμού» – θα το έλεγα εγώ – είχε κολλήσει και σ’ εμένα. Δεν είχαν άδικο.

Μπορεί να μην έμεινα στη συγκεκριμένη οργάνωση και να πήγα αλλού. Μπορεί πλέον να προσφέρουμε και φαγητό και ρούχα και στέγαση σε κάποιους ανθρώπους. Άλλες φορές μπορεί και να προσφέρουμε αυτό το απλό «γεια» που είχα υποτιμήσει μέχρι να ανακαλύψω την άξια του.

Η ουσία όμως είναι, πως για να φτάσω στο σημείο που βρίσκομαι έναν χρόνο μετά, ξεκουνήθηκα από τη βολή του σπιτιού μου, σταμάτησα να δικαιολογώ τον εαυτό μου λέγοντας πως δεν μπορώ να προσφέρω και τελικά κατάφερα να είμαι μέρος αυτής της προσπάθειας.

Ο εθελοντισμός δε θέλει χρήματα, θέλει χρόνο και συνέπεια, θέλει έγνοια, κατανόηση και αγάπη γι’ αυτό που κάνεις. Θα βρεις και αυτό που σου ταιριάζει και το χρόνο και θα το κάνεις με αφοσίωση, γιατί η χαρά που σου προσφέρει είναι ανεκτίμητη. Ξεχνάς ό,τι και αν σε απασχολεί, σε αλλάζει σαν άνθρωπο, σε κάνει να βλέπεις τη ζωή με άλλο μάτι.

Πιστέψτε με, αν αποφασίσεις να κάνεις την αρχή δεν μπορείς να σταματήσεις.

κάνε την αρχή

Της Αλεξάνδρας Στεργίου/ Streeter